سخن ازکودکان وافرادمعلول سخن از تفاوتهاست،سخن ازایفای مسئولیتهاست، سخن ازاحیای انسانهاست،سخن ازشناخت ویژگیهاوتواناییهاست، وبلاخره سخن از رفع موانع وهموار کردن طریق رشد وشکوفائی استعدادهاست.

واژه «معلول»به کسانی اطلاق می شود که به دلیل نقص جسمی،ذهنی،ویا اختلال رفتاری شدید دارای مشکلات ومسائل خاصی هستند وبه توجه فوق العاده نیاز دارند.

درسال 1992میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد براساس قطعنامه ی 3/47،روز سوم دسامبرمطابق با12آذر (درسال جاری13آذر) رابه عنوان روز جهانی معلولان به جهانیان معرفی کرد. هدف ازبرگزاری مراسم سالانه این روز در سراسرجهان،افزایش آگاهی وشناخت هرچه بهتر مسائل و حقوق افراد معلول و بسیج همگانی افرادبا(یا)بدون ناتوانی در سطح ملی وبین المللی برای حمایت عملی بیشتر از معلولان است.

بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت در حال حاضربیش از 600میلیون فرد معلول (تقریباً 10درصد جمعیت جهان) درنتیجه ی نارساییهای ذهنی،جسمی یا حسی در جهان وجود دارند که حدود 80درصد آنان در کشور های درحال توسعه زندگی می کنند.واین درحالی است که به دلیل فقر فرهنگی،سوءتغذیه،عدم رعایت مسائل بهداشتی،بیماری، مخاطرات زیست محیطی،بلایای طبیعی، سوانح،جنگ وبسیاری دلایل دیگربرآورد می شود که تا سال 2050برتعداد افرادی که به معلولیت های شدید دچار هستند به شدت افزوده شود.

صرف نظرازاینکه این افراد درکدام از قسمت ازجهان به سرمی برند،زندگی آنان به سبب موانع  فیزیک یا اجتماعی غالباً محدودومتاسفانه شرایط زندگی تعداد زیادی از آنها به ویژه درمناطق روستائی بسیار نا امید کننده است که می بایستی هر چه زودتر بهبود یابد.

در این راستا اعلام سال 1981به عنوان سال جهانی معلولان از طرف مجمع عمومی سازمان ملل نقطه ی عطفی به شمار می آید.به دنبال این اقدام انسان دوستانه و اعلام دهه ی جهانی معلولان(1992-1983)توسط آن سازمان، مساوات و مشارکت معلولان در زندگی اجتماعی همانند شاخص های پیشگیری وتوانبخشی به طور نسبی افزایش یافت.ازطرف دیگر،اعلام برنامه  فعالیت جهانی مربوط به معلولان از طرف مجمع عمومی سازمان ملل (سال 1982)باعث شد تاکشور های عضو توجه به مسائل و امور معلولان را در برنامه های ملی خود بگنجانند.برای تکمیل این برنامه  ی جهانی، قوانین واستاندارد یکسان سازی فرصتها برای افراد دچار ناتوانی در سال 1993وضع شد. هر چند وضع قوانین مذکوراجباری را برای حکومتها به دنبال نمی آورد ولی حاکی ازتعهد اخلاقی وسیاسی آنان به یکسان سازی فرصت ها برای افرادبا(یا) بدون توانایی است.

سرمایه گذاری برای معلولان:

بنیان سرمایه گذاری برای معلولین دارای چهار بخش کلی است:

1-پیشگیری؛ایجاد کلنیک های مشاوره باخانواده،مشاوره قبل از ازدواج،تستهای خاص ژنتیکیدر دوران بارداری، تستهای روزهای اولیه تولد،واسیناسیون در یک سال اول زندگی و... از جمله اقداماتی است که بهداشت جامعه وارتقاع سطح سلامت را موجب می شود.

2-بخش دوم سرمایه گذاری در راستای استفاده از تخصصهاوتهیه وسایل توانبخشی است.خدمات توانبخشی یکی از گرانترین خدمات وابسته به پزشکی است. چرا که برای بازتوانی معلولین نیاز به وسایل وابزارهای متنوعی است.ساخت این وسایل به دانش پزشکی، تکنولوژی مدرن وصنعتکاران ورزیده نیازمنداست،بنابراین تربیت نیروی متخصص نیز مطرح می شود.

3-بخش سوم سرمایه گذاری در راستای آموزش معلولین می باشد؛این سرمایه گذاری  وابسته به شرایط اجتماعی -اقتصادی جامعه است. ومعمولاً هرچه میزان آگاهی سیاست گذاران ازمعلولیت بیشتر باشد،سرمایه گذاری نیز بیشتر است.

4-بخش چهارم سرمایه گذاری درزمینه ی ارائه ی خدمات توانبخشی است؛اگر چه جدا کردن آموزش وتوانبخشی ماهیتاًمقدور نیست ولی با توجه به اینکه معلولیتها در سنین مختلف پدید می آیند، روشهای آموزشی وتوانبخشی برای انواع معلولیتها بسیار متفاوت بوده وگستره ی وسیعی را در بر می گیرد.

چند نکته عملی برای شما:   

1-    کودک معلول را کوچک وحقیر نشمارید بلکه همانگونه که هست او را پذیرا باشید،یعنی به ناتوانیهایش نیندیشید بلکه به دیگر تواناییهای او تأکید کنید.

2-    از داشتن فرزند معلول خود احساس شرمساری نکنیدبلکه اورا در نهایت آرامش وخونسردی بپذیرید.

3-    برای کودک معلول وبه جای وی تصمیم نگیرید بلکه در حد توان وقابلیتش اجازه ی تصمیم گیری برای انجام کاراهایش به او بدهید.

4-    از کم توجهی و بی دقِتی و عدم تمرکز کودک یا نوجوان معلول نهراسید زیرا آنان بسیارآسیب پذیرندو زود خسته می شوند.

5-    سعی کنید در هنگام گفتگو یا برقراری ارتباط با کودک معلول به دقت به گفتار وحرکات او توجه کنیدو اجازه دهید مطالب خود رابه هر طریق ممکن بازگو کند.

منابع:

1- مصاحبه و مشاوره با والدین کودکان استثنائی-دکتر غلامعلی افروز- انتشارات انجمن واولیا-1357

2-آموزش خانواده-زیبنده مصلحی-انتشارات آموزش و پرورش استثنائی-1376

3-نشریه ی تعلیم وتربیت استثنائی شماره 48-49             

                                                                        با تشکر ویژه از برادر حمزه قلیزاده